در طی این چند دهه اخیر ، حقوق تجارت بین الملل با رشد روزافزون و پیشرفت اقتصادی سریع در بسیاری از کشورها ، خواستار تغییرات قابل توجهی در سیاست کاری کشورهای سرمایه پذیر علل الخصوص سایتهای اجرای پروژه بوده است. بطوریکه جهانی شدن تجارت همراه با رقابتهای شدید شرکتهای سرمایه گذار در تحصیل پروژه می تواند بغیر از گشوده شدن مرزهای کشور سرمایه پذیر به روی سرمایه وارده و کسب منافع بسیار از منظر تبادلات مالی بالا و اقتصاد گسترده با روش آزاد سازی تجارت جهانی ، صنعتی شدن اقتصاد ، صادرات تولیدات داخلی و خرید واردات در جهت دسترسی سریع تر و سهل الوصول تر امکانات تجارت بین الملل ، شاهد تغییرات نامطلوب قابل توجهی نیز در محیط زیست بعضی مناطق جغرافیائی بصورت خواسته یا ناخواسته شده ایم. در این دیدگاه ، وضعیت متفاوتی از محیط زیست و اثرات تأسف برانگیز حقوق محیط زیست بر ملل ، مناطق و کشورها حاکم می شود. بررسی پیامدهای آزاد سازی تجارت در محیط زیست منطقه بصورت مثبت و منفی حاکی از این موضوع است که غالباً اثرات منفی آن از جانب دولتهای میزبان در کاهش استانداردهای محیط زیست بسیار به چشم می خورد. بطوریکه هرچه منفعت مالی بیشتر ، آثار تخریبی و ضرر و زیان وارده نیز در آن منطقه عمیق تر می گردد. از نگاهی دیگر با افزایش تکنولوژی و استفاده از آلات و ادوات مدرن در پروژه های طولانی مدت ، آسیبهای غیرقابل جبرانی نیز به منابع محیط زیست وارد می شود که باعث بروز مسئولیتهائی علیه دولتهای میزبان گردیده است. و صرف اینکه قراردادهای سرمایه گذاری برگرفته از شروط حمایتی و تحت پوشش قواعد بین المللی و معاهدات سرمایه گذاری منعقد می شوند نقض تعهدات آن همراه با مسئولیت بین المللی دولت ناقض شناخته شده و در مرحله بعد ، با نقض نسل سوم حقوق بشر از جمله حقوق محیط زیست محل اجرای پروژه به استناد کنوانسونها و معاهدات بین المللی ، مسئولیت دولت خاطی را اعلام می نمایاند. البته با طرح چنین پروندهائی در مراکز داوری بین المللی ، با محکوم شناخته شدن دولت مسئول و پرداخت غرامت ، اعاده به وضع سابق و پیشگیری از بروز مجدد در آینده آراء صادر می گردد…    دانلود مقاله

دکتر ویدا احمدی – کارشناس حقوق بین الملل- محیط زیست