تحلیل ارائه شده از یک موسسه آمریکایی:” یکی از عوامل اصلی شروعبحران در سوریه، معضلی به نام خشکسالی و سیاست های غلط دولتی در مدیریت آب بوده است.”

اکنون جهان در مرحله ای سرنوشت قرار دارد و تغییر و تحولات آن بیش از پیش به عوامل زیست محیطی وابسته هستند به طوری که این عوامل نقش مهمی در سیاستگذاری و تصمیم گیری دولتها بازی می کنند. در واقع پدیدار شدن نگرنی های نوظهور در دنیا به ویژه در منطقه خاور میانه، ابعادی جدی به خود گرفته و هم اکنون کشورهای زیادی با آن دست و پنجه نرم می کنند.

طبق گزارش منتشر شده توسط یک موسسه آمریکایی، ۹ کشور منطقه در تنش و بحران آب به سر می برند که اگر چاره مناسبی نیندیشند و سیاست درستی را در پیش نگیرند، ثبات آنها می تواند با مشکل جدی مواجه شود.
طبق گزارش تابناک، از سال ۲۰۱۱ تاکنون، جنگ داخلی سوریه در حدود ۴۰۰ هزار کشته و بیش از ۱۰ میلیون آواره به جا گذاشته است. عوامل مختلف داخلی و خارجی در شکل گیری و شروع بحران و جنگ داخلی در این کشور نقش داشته اند اما فارغ از همه آنها نقش عوامل طبیعی نیز قابل تامل است. اگرچه افزایش فساد و بی‌کاری در کنار عدم پیشبرد اصلاحات سیاسی و اقتصادی توسط دولت سوریه و نیز مداخله های خارجی عوامل بسیار مهم در پیدایش بحران در سوریه محسوب می شوند اما نقش عواملی چون خشکسالی و بحران فزاینده آب به عنوان مسائل ریشه ای که زمینه ساز بسیاری از بحران های دیگر گردید و مشکلات را به مرز فاجعه رساند، را نمی توان نادیده گرفت.

ثبات سیاسی و اقتصادی در سوریه مدت زیادی بر چانه زنی ها و تعاملات بزرگ بر سر دسترسی به آب مبتنی بوده است. در این میان دولت سوریه به جای جدی گرفتن بحران و اتخاذ یک تصمیم منطقی و نیز یک فرایند علمی، باز هم منابع حیاتی کشور را فدای ملاحظات سیاسی نموده است به طوری که زیر ساخت ها، چاه ها و سیستم های آبیاری نیز براساس میزان وفاداری به حکومت و طی فرایند های سیاسی کاری شده طراحی و توزیع می شده است.

از آنجایی که ایران نیز یکی از کشورهایی است که سالها در معرض خشکسالی و بحران کم آبی قرار داشته، امید می رود متولیان، مسئولان و سیاستگذاران در کشور اهتمام جدی به حل معضلات، تنش ها و بحران های زیست محیطی به ویژه معظلات حوزه آب داشته باشند. طبق گزارش تابناک و بر اساس اعلام وزارت نیرو در شرایط کنونی بیش از ۳۰ میلیون نفر از جمعیت کشور در معرض تنش آبی قرار دارند. کارشناسان نیز هشدار داده اند که اینک بحران آب در ایران به یک بحران اجتماعی تبدیل شده است به طوری که گاها به گوش می رسد در برخی از شهرهای کوچک و نیز روستاهای کشور، درگیری هایی بر سر آن رخ می دهد.

حامد قاضی؛ پژوهشگر ادبیات و محیط زیست